April 2026 – PLUS-ALS: Een unieke samenwerking tussen Leuven en Utrecht voor het versnellen van medicijnonderzoek bij ALS

Onze kennis over de oorzaken en verschillende ziekteprocessen van ALS is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Met nieuwe laboratoriumtechnieken kunnen we deze processen steeds beter meten bij mensen met ALS. Dit doen we met zogenoemde biomarkers. Dat zijn bijvoorbeeld eiwitten in het bloed, of nieuwe beeldvormende technieken zoals een MRI-scan, om de activiteit van de ziekte zichtbaar te maken. Deze metingen zijn belangrijk om sneller en beter te beoordelen of nieuwe medicijnen effect hebben.

Veel van deze nieuwe meetmethoden zijn tot nu toe vooral onderzocht in dierstudies. Er zijn nog maar weinig gegevens beschikbaar van mensen met ALS, waardoor ze nog beperkt worden gebruikt in medicijnonderzoek. PLUS ALS wil hier verandering in brengen door een grote studie op te zetten in een unieke samenwerking tussen het ALS Centrum Nederland en het ALS Centrum in Leuven (België). In deze studie meten en volgen we nieuwe biomarkers over de tijd bij een grote groep mensen met ALS. Per deelnemer wordt willekeurig een biomarker gemeten. Zo kunnen we snel bepalen welke meetmethoden het meest geschikt zijn om ziekteactiviteit vast te stellen. Een deel van de deelnemers krijgt daarnaast een nieuw medicijn, om te onderzoeken of deze behandelingen invloed hebben op de ziekteprocessen bij ALS.

Met dit onderzoek hopen we in de komende vijf jaar betere meetmethoden te ontwikkelen om de activiteit van ALS vast te stellen. Ook willen we sneller bepalen welke nieuwe medicijnen kansrijk zijn om verder te testen in grote internationale studies. In totaal zullen naar verwachting meer dan 300 mensen deelnemen aan PLUS ALS, waarvan ongeveer 150 tot 200 in Nederland. Elke deelnemer doet 12 maanden mee aan het onderzoek. De opbrengsten van ALS het licht uit gaat maken het mogelijk om mensen met ALS te laten deelnemen aan deze studie en zo bij te dragen aan de ontwikkeling van nieuwe behandelingen voor deze genadeloze ziekte.

^{Ruben van Eijk, Assistent professor UMC Utrecht, april 2026}